Bugun...



Viranşehir Tarihi

Sümer, Hitit ve Asurlular döneminde “Tilla, Tella, Tilli” Romalılar döneminde “Constantina” , İslam Uygarlığı döneminde ise ”Tell-Mevzelaht, Tel-Mevzen , Tel-Muzin , Tilmuz ve Örenşehir “ isimlerini alan şehir,tarihte çok yıkılıp yakıldığı için şehre harap anlamına gelen “Viran” kelimesi eklenerek “Viranşehir”ismini almıştır

facebook-paylas
Tarih: 07-02-2020 17:28

Viranşehir Tarihi

 

M.Ö.2750 yılından itibaren tarih sahnesinde yerini alan Viranşehir’in tarihi her ne kadar M.Ö.2500-3000 yıllarına kadar inmekteyse de bulunan yeni mezar taşları, kentin tarihinin ilk insanların tarihine kadar uzandığını işaret etmektedir.

Viranşehir, tarihi ipek yolunun üzerinde yer alışı ve çok verimli bir ovaya sahip olması nedeniyle ticaret ve tarım alanında yukarı Mezopotamya’nın önemli bir merkezi olmuştur.Bu konumundan dolayı eski devirlerde bir çok saldırılara,istilalara maruz kalmıştır. M.Ö.1900 yıllarında Viranşehir bir Hitit kentidir. Hititler,bu Viranşehir’i Asurilere bağlı beyliklerin elinden almıştır.Bir ara Lidya Kralı Krezos’un idaresinde kalmışsa da M.Ö.4.yüzyılda tekrar Hitit imparatorluğuna katılmıştır.

Arzana adlı bir beyliğin hükümet merkezliğini de yapan Viranşehir, M.Ö.1115’te Asurluların eline geçti. Daha sonra İranlıların egemenliğine (M.Ö.521-485), Makedonyalılar (M.Ö.336-323), ardından da Seleukosların ve Romalıların (M.Ö.173) egemenliği altına girmiştir.Milattan önceki tarihinde Hurri-Mitanni, Asur, Arami, Med, Pers , Keldani ve Roma (Bizans) medeniyetlerini yaşayan kent, milattan sonra ilk dönemlerde İran-Roma arasındaki daimi çekişmeye neden olmuştur. Hicret’e kadar (M.S.623) bu çekişmenin içerisinde bulunan Viranşehir, hicretten sonra güneyden gelen İslam ordularının Komutanı Ganem tarafından fethedilmiştir. Kısa bir süre Hamdanilerin eline geçtiyse de (M.S.873) Abbasiler, Mü’tezit komutasında tekrar Viranşehir’i fethetmiştir.

(M.S.894) Melikşah zamanında Selçuklular Devletine bağlanan Viranşehir zaman zaman Bizans, Selçuklu, Arap, İran ve Artuklular arasında el değiştirmiştir. M.S.1071 ‘de Selçuklular, 1108’de Mardin Artukluları1202’de Musul Atabeyi Nurettin Zengi tarafından fetih edilir. 13.yüzyılda Viranşehir’de bir fetret devri yaşatan Hülagular’ın işgali başlar(1258). Hülagular, kenti yakıp yıktıktan sonra Mardin’e çekilir. M.S.14.yy’ın 2.yarısında ise,Timur’un işgaline uğrar(1400). Hülagular’ın etkisinden kurtulan kentte yine taş üstünde taş bırakılmaz. Timur tarihin en büyük katliamını burada yapmış, bir söylentiye göre de Timur’un “Taş üstünde taş,omuz üstünde baş bırakmayacağım” sözünü burada söylediği sanılır. Viranşehir, daha sonra Akkoyunlu , Karakoyunlu ,Arap ve İran’lıların (Sasaniler) arasında el değiştirdikten sonra1516 yılında Osmanlı egemenliği altına girmiştir.

Ortagonal roma tapınağı (Dikmeler) Roma imparatoru Hadrianus’un Nil nehrinde boğulan sevgilisine hitaben yaptırmış olduğu rivayet edilen bir tapınaktır. Bazalt kesme taşları ile 14 ayak üzerine iki katlı olarak inşa edilen tapınak, Bizans döneminde kiliseye dönüştürülmüş, Timur’un şehri fethi sırasında tahrip edilmiştir.Tapınağın planı altıgen bir yapıdadır.Tapınak bazalt taşlarla inşa edilmiştir.Ortası altıgen planlı talas tipinde olan tapınağın kültür merkezi de bulunmaktadır.Yine bu mekanın dışında aynı planlı dairesel bir galeria vardır.Bu galeriadan ortadaki talas mekana iki kapıdan girilmektedir. Ortadaki talas mekan üzeri açık , tek katlı kutsal bir mekandır.Galeria kısmı ise iki katlı olup birinci kat ,ortadaki talas yapı ile aynı yükseklikte idi. Dini ayinler talas mekanın içinde yapılırken galerianın üst katında da bu ayin izlenebilmekteydi. 1900’lü yılların başında halk arasında dikme olarak adlandırılan tapınak ayaklarından 8 tanesi ayakta olmasına rağmen günümüze sadece 1 dikmesi sağlam gelebilmiştir.Ayakta kalan bu dikme, iki katlı bir mimariye destek olarak yapıldığı izlenimini vermektedir. Şehir merkezinde bulunan bu yapı Köylere Hizmet Götürme Birliği tarafından korumaya alınmıştır.

Çemdin Kalesi (Eski kale) Viranşehir-Şanlıurfa Karayolunun ,25.Km.sinden yolun güneyine sapan stabilize yolun 9.Km.sinde bulunan Çemdin Kalesi Romalılar tarafından inşa edilmiştir. Kale, konumundan dolayı birkaç kez el değiştirmiş ve çeşitli uygarlıklar tarafından genişletilerek onarılmıştır.Bazı kaynaklarda bu kalede üç medeniyetin izleri bulunduğu ifade edilmektedir. Kale,yüksek bir tepede sert kalker taşlarından inşa edilmiştir.Kale ve çevresindeki kayalık alanlar oyularak mesken haline getirilmiştir.On iki burç ve iki gözetleme kulesinden yapılmış olan bu kalenin sur ve burçları, beyaz kesme taşlarla örülmüş, iç kısımları dolgu malzemesi ve harçla doldurularak 3-4 metre kadar kalınlaştırılmıştır.Surlar 8-10 metre, burçlar ise 13-14 metre yüksekliğindedir. Kalenin etrafında savunma amaçlı yapılmış ve içi sürekli su ile dolu olan 5 metre derinliğinde ve 5 metre genişliğinde bir savunma hendeği vardır. Kalede biri doğuda diğeri batıda olmak üzere iki kapı bulunmaktadır. Bu kapıların önünde ve savunma hendeğinin üzerinde kaleye geçilmeyi sağlayan iki seyyar köprü bulundurulurdu. Kale günümüze iyi durumda gelebilen anıt eserlerden biridir.

Kızlar Sarayı Viranşehir-Şanlıurfa Karayolunun 29.Km.sinden güneye doğru 20 Km mesafededir.Kızlar sarayı tepelik bir yer olup kalkerli kayadan oluşur ve geniş bir alanı kaplamaktadır.Kayalıkların güney kısmında kalkerli kalsit taşlardan sarayın kalıntıları halen bulunmaktadır.Sarayın altında yer altı çarşısı bulunmakta olup kapısı ve havalandırmaları da mevcuttur. Hanefiş (Akkese ) Kilise ve Mağaraları Viranşehir’in Kırlık Köyü’nden güneye doğru 6.km.de bulunur. Bu kilise ve mağaralar, dere ağzındaki kayaların oyulmasıyla yapılmıştır. Kilisenin girişinde çeşitli hayvan kabartmaları bulunmaktadır.

Şemun Manastırı(Yolbilen Köyü) Yolbilen Köyünün orta yolbilen (hafdamal) mezrasında inşaat yapımı sırasında temel kazısı sonucu tesadüfen ortaya çıkarılan ve M.S.873 yılında yapıldığı söylenen bu manastır, bazı kaynaklara göre, dünyanın ikinci büyük manastırı olarak kabul edilmektedir. Daha sonra yapılan yapılan kazılarda manastırın doğusundaki azizler mezarlığı ortaya çıkmıştır.Aziz Şemun tarafından yaptırıldığı tahmin edilen manastırda, başta şemun olmak üzere, Halfin, Yuhannun, Elişa ve Tuma mezarları olduğu söylenen mezarlar ortaya çıkarıldı.Bu Manastırın bulunduğu çevrede çok sayıda mağara bulunmaktadır. Viranşehir Köylere Hizmet Götürme Birliği tarafından geçici olarak koruma altına alınan manastırın, Mardin’deki Deyrul zafaran manastırından iki kat büyük, Antakya’daki manastırdan ise küçük olduğu Mardin’deki Süryani çevresi tarafından ifade edilmektedir.
 

Viranşehir nüfusu 2019 yılına göre 200.267.

Bu nüfus, 99.665 erkek ve 100.602 kadından oluşmaktadır.
Yüzde olarak ise: %49,77 erkek, %50,23 kadındır.




Kaynak: Viranşehir Belediyesi

Bu haber 188 defa okunmuştur.


FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Viranşehir Haberleri

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 18 12 2 4 37 17 40 +20
2 İstanbul Başakşehir 18 10 2 6 36 18 36 +18
3 Trabzonspor 18 10 3 5 41 19 35 +22
4 Fenerbahçe 18 10 4 4 36 21 34 +15
5 Alanyaspor 18 9 4 5 36 17 32 +19
6 Galatasaray 18 8 4 6 25 16 30 +9
7 Beşiktaş 18 9 6 3 28 24 30 +4
8 Göztepe 18 7 6 5 22 20 26 +2
9 Yeni Malatyaspor 18 6 6 6 33 26 24 +7
10 Gaziantep FK 18 6 6 6 26 30 24 -4
11 Çaykur Rizespor 18 7 9 2 19 27 23 -8
12 Denizlispor 18 6 8 4 20 25 22 -5
13 Gençlerbirliği 18 4 8 6 28 34 18 -6
14 Konyaspor 18 4 8 6 16 24 18 -8
15 Kasımpaşa 18 4 11 3 26 40 15 -14
16 Antalyaspor 18 3 10 5 15 36 14 -21
17 MKE Ankaragücü 18 2 10 6 15 35 12 -20
18 Kayserispor 18 2 12 4 17 47 10 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 18 11 3 4 26 15 37 +11
2 BB Erzurumspor 18 9 5 4 21 15 31 +6
3 Bursaspor 18 10 5 3 27 23 30 +4
4 Keçiörengücü 18 7 4 7 15 11 28 +4
5 Akhisarspor 18 7 4 7 21 17 28 +4
6 Menemenspor 18 8 6 4 21 21 28 0
7 Ümraniyespor 18 8 6 4 29 26 28 +3
8 Adana Demirspor 18 7 5 6 29 18 27 +11
9 Altay 18 6 6 6 22 20 24 +2
10 Balıkesirspor 18 6 6 6 18 19 24 -1
11 Giresunspor 18 6 6 6 20 23 24 -3
12 Fatih Karagümrük 18 6 7 5 21 23 23 -2
13 İstanbulspor 18 4 6 8 27 27 20 0
14 Altınordu 18 4 7 7 17 22 19 -5
15 Osmanlıspor FK 18 5 9 4 20 26 16 -6
16 Adanaspor 18 2 9 7 18 28 13 -10
17 Boluspor 18 2 9 7 14 25 13 -11
18 Eskişehirspor 18 5 10 3 24 31 9 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 19 14 1 4 44 7 46 +37
2 Manisa FK 19 14 1 4 53 18 46 +35
3 Hekimoğlu Trabzon 19 11 6 2 34 30 35 +4
4 Sancaktepe Bld 19 10 5 4 31 16 34 +15
5 İnegölspor 19 9 6 4 31 19 31 +12
6 Çorum FK 19 10 8 1 26 24 31 +2
7 Afjet Afyonspor 19 8 7 4 27 22 28 +5
8 Tarsus İdman Yurdu 19 9 9 1 28 27 28 +1
9 Sarıyer 19 7 6 6 23 21 27 +2
10 Zonguldak Kömürspor 19 6 6 7 24 24 25 0
11 Pendikspor 19 7 8 4 23 24 25 -1
12 Kırklarelispor 19 5 6 8 16 24 23 -8
13 Hacettepe Spor 19 7 10 2 22 34 23 -12
14 Amed Sportif 19 5 8 6 13 27 21 -14
15 1922 Konyaspor 19 6 11 2 23 31 20 -8
16 Başkent Akademi FK 19 5 11 3 24 28 18 -4
17 Gümüşhanespor 19 5 11 3 21 30 18 -9
18 Şanlıurfaspor 19 0 18 1 5 62 14 -57
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 19 11 3 5 35 20 38 +15
2 Artvin Hopaspor 19 10 2 7 31 12 37 +19
3 68 Aksaray Belediyespor 19 10 3 6 31 15 36 +16
4 24Erzincanspor 19 10 3 6 26 14 36 +12
5 Çatalcaspor 19 7 2 10 29 17 31 +12
6 Karaköprü Belediyespor 19 7 4 8 17 13 29 +4
7 Buca FK 19 8 6 5 24 25 29 -1
8 Düzcespor 19 7 6 6 15 15 27 0
9 Silivrispor 19 6 6 7 25 23 25 +2
10 Sultanbeyli Bld. 19 6 6 7 20 18 25 +2
11 Erzin Spor Kulübü 19 5 6 8 22 21 23 +1
12 Çankaya FK 19 6 8 5 20 24 23 -4
13 Şile Yıldızspor 19 5 7 7 14 15 22 -1
14 Yeni Orduspor 19 3 3 13 11 12 22 -1
15 Kızılcabölükspor 19 4 7 8 24 27 20 -3
16 Yomraspor 19 4 7 8 19 22 20 -3
17 Tokatspor 19 1 15 3 12 39 6 -27
18 Manisaspor 19 0 16 3 13 56 3 -43
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Gençlerbirliği vs Gaziantep FK
 25/01/2020 Kayserispor (H:1) vs MKE Ankaragücü
 25/01/2020 Kasımpaşa vs Alanyaspor
 25/01/2020 Fenerbahçe vs İstanbul Başakşehir
 26/01/2020 Denizlispor vs Antalyaspor
 26/01/2020 Göztepe vs Beşiktaş
 26/01/2020 Konyaspor vs Galatasaray
 27/01/2020 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 27/01/2020 Yeni Malatyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Akhisarspor vs Bursaspor
 25/01/2020 Giresunspor vs Ümraniyespor
 25/01/2020 Osmanlıspor FK vs Keçiörengücü
 25/01/2020 Altay vs İstanbulspor
 26/01/2020 BB Erzurumspor vs Balıkesirspor
 26/01/2020 Hatayspor vs Menemenspor
 26/01/2020 Eskişehirspor vs Adanaspor
 26/01/2020 Adana Demirspor vs Boluspor
 27/01/2020 Fatih Karagümrük vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Sivas Belediyespor
 26/01/2020 Bandırmaspor vs Kastamonuspor
 26/01/2020 Bodrumspor vs Etimesgut Belediyespor
 26/01/2020 Ergene Velimeşe vs Ankara Demirspor
 26/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Van Spor
 26/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
 26/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Eyüpspor
 26/01/2020 Tuzlaspor vs Elazığspor
 26/01/2020 Uşak Spor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2020 Yomraspor vs Sultanbeyli Bld.
 25/01/2020 Manisaspor vs Serik Belediyespor
 25/01/2020 Şile Yıldızspor vs Buca FK
 26/01/2020 Artvin Hopaspor vs Düzcespor
 26/01/2020 24Erzincanspor vs Silivrispor
 26/01/2020 Çatalcaspor vs Yeni Orduspor
 26/01/2020 Erzin Spor vs Çankaya FK
 26/01/2020 Kızılcabölükspor vs Tokatspor
 26/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Karaköprü Belediyespor
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI